เก็งข้อสอบ สรุปเนื้อหาวิชา "รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก"

สรุปเนื้อหาวิชา "รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก"
วิชา "รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก" สอนถึงหลักการบริหารจัดการภาครัฐและการปกครอง โดยนำเอาหลักธรรมคำสอนที่ปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎกมาประยุกต์ใช้ในการบริหารงานสาธารณะอย่างมีประสิทธิภาพและมีคุณธรรม
หลักการสำหรับผู้ปกครองและการบริหารประเทศ
วิชานี้เน้นย้ำถึงหลักสำคัญที่ผู้บริหารระดับสูงหรือผู้ปกครองพึงปฏิบัติ เพื่อนำมาซึ่งความสงบสุขและความเจริญรุ่งเรืองของชาติ เช่น ทศพิธราชธรรม ซึ่งเป็นธรรมะ ๑๐ ประการของผู้ปกครองที่ดี (เช่น ทาน ศีล ความซื่อตรง ความเพียร ความเมตตา) และ จักรวรรดิวัตร ที่สอนการบริหารด้วยการดูแลประชาชนให้ทั่วถึง โดยเฉพาะการให้ความช่วยเหลือคนยากจนและส่งเสริมอาชีพ
หลักการบริหารองค์กรและหมู่คณะ
สอนวิธีการสร้างความสามัคคีและการทำงานร่วมกันอย่างราบรื่นในองค์กร หลักที่สำคัญคือ อปริหานิยธรรม ธรรมะที่นำไปสู่ความไม่เสื่อม ซึ่งรวมถึงการประชุมกันอย่างสม่ำเสมอ การพร้อมเพรียงกันทำกิจ การไม่บัญญัติสิ่งที่มิได้บัญญัติไว้ และการเคารพเชื่อฟังผู้ใหญ่ นอกจากนี้ยังมี สาราณิยธรรม ซึ่งเน้นการปฏิบัติต่อกันด้วยเมตตาทั้งทางกาย วาจา และใจ เพื่อให้เป็นที่รักและเคารพของเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชา
ธรรมาภิบาลและความโปร่งใส
วิชาจะเน้นเรื่องการทำงานที่ซื่อสัตย์สุจริต และการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชัน โดยใช้หลักธรรม เช่น การละเว้น อคติ ๔ (ความลำเอียงเพราะรัก ชอบ ชัง หรือกลัว) เพื่อให้การตัดสินใจเป็นไปอย่างยุติธรรมที่สุด และการถือหลัก สัมมาอาชีวะ คือการเลี้ยงชีพชอบ การไม่เบียดเบียนผู้อื่นในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ
การพัฒนาและการดูแลสวัสดิการสังคม
หลักการในพระไตรปิฎกยังสอนเรื่องการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน ตั้งแต่การส่งเสริมให้รู้จักการประกอบอาชีพที่สุจริต การรู้จักเก็บออมทรัพย์ (ตามหลัก ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ๔) ไปจนถึงการใช้ สังคหวัตถุ ๔ เพื่อยึดเหนี่ยวน้ำใจประชาชน และการสร้างสัมพันธภาพที่ดีในสังคม
สรุป คือ วิชา "รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก" สอนให้เห็นว่า การบริหารจัดการภาครัฐต้องตั้งอยู่บนฐานของหลักธรรม โดยเฉพาะด้านคุณธรรม จริยธรรม ความยุติธรรม และความเมตตา เพื่อให้เกิดประโยชน์สุขสูงสุดแก่ประชาชนและประเทศชาติอย่างแท้จริง
#️⃣
* #รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก
* #ธรรมาภิบาล
* #พุทธบริหาร
* #PublicAdministration
* #ทศพิธราชธรรม

รัฐประศาสนศาสตร์ในพระไตรปิฎก – เก็งข้อสอบ
1. หลักธรรมสำหรับผู้ปกครอง
ทศพิธราชธรรม (ธรรมของพระราชา 10 ประการ) ได้แก่ ทาน, ศีล, ปริจาคะ, อาชชวะ, มัททวะ, ตปะ, อักโกธะ, อวิหิงสา, ขันติ, อวิโรธนะ → เน้นความเสียสละ ความเมตตา และการบริหารด้วยธรรม
สังคหวัตถุ 4 (หลักการสงเคราะห์ประชาชน) ได้แก่ ทาน, ปิยวาจา, อัตถจริยา, สมานัตตตา → ใช้สร้างความสามัคคีและความไว้วางใจในสังคม
อริยสัจ 4 ใช้เป็นกรอบคิดในการแก้ปัญหาสังคมและการบริหาร เช่น การวิเคราะห์ทุกข์ สาเหตุ วิธีแก้ และแนวทางปฏิบัติ
 
2. หลักการบริหารบ้านเมือง
ธรรมาธิปไตย : การปกครองโดยยึดหลักธรรม ไม่ใช่ด้วยอำนาจหรือคนเดียว
ประชาธิปไตยเชิงพุทธ : เน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน ความเสมอภาค และการเคารพเสียงส่วนรวม
การปกครองโดยธรรม : ผู้ปกครองต้องมีคุณธรรมและใช้ธรรมเป็นเครื่องมือในการตัดสินใจ
 
3. แนวคิดด้านการบริหารจัดการ
ธรรมราชา : กษัตริย์หรือผู้นำต้องเป็นผู้ทรงธรรม
การบริหารเชิงคุณธรรม : เน้นความซื่อสัตย์ ยุติธรรม และความโปร่งใส
การจัดการความขัดแย้ง : ใช้หลักขันติและอวิหิงสาในการแก้ไขปัญหา
 
4. ตัวอย่างคำถามที่อาจออกสอบ
ทศพิธราชธรรมมีอะไรบ้าง และมีความสำคัญต่อการบริหารบ้านเมืองอย่างไร
สังคหวัตถุ 4 มีบทบาทในการสร้างความสามัคคีในสังคมอย่างไร
อริยสัจ 4 สามารถนำมาใช้ในการแก้ปัญหาสังคมได้อย่างไร
อธิบายแนวคิด “ธรรมาธิปไตย” และเปรียบเทียบกับ “ประชาธิปไตย”
หลักธรรมใดที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำแก่กษัตริย์เพื่อการปกครองที่ดี